Pakiet 5: Kompleksowy - pH + EC + makroelementy (N, P, K, Ca, Mg, S) + Na + Cl + Si + 2x mikroelementy (B, Mo, 2x (Fe, Mn, Zn, Cu)) + zapasy P i K + próchnica glebowa

1. Wyznacz stanowisko. To obszar do 4 ha o jednakowej glebie, podobnym ukształtowaniu terenu i tej samej historii zabiegów. Im mniejszy, tym dokładniejszy wynik. Jeśli część pola wyraźnie się różni, pobierz z niej osobną próbkę.
2. Przejdź pole zygzakiem. W 10-20 punktach pobierz próbki pojedyncze (po ok. 100 g) laską glebową z wierzchniej warstwy, zwykle do 20-30 cm.
3. Łopatą też się da. Wbij ją na pełną głębokość (ok. 25 cm), odetnij pionowy płat grubości 3-5 cm i wytnij z jego środka pasek szerokości 3-5 cm.
4. Wymieszaj i odsyp. Wszystkie próbki pojedyncze dokładnie wymieszaj w czystym wiadrze lub worku i odsyp ok. 1 kg (nie mniej niż 0,5 kg, najwyżej 5 kg).
5. Zapisz punkty na mapie. Za rok pobierzesz próbkę z tych samych miejsc i porównasz wyniki.

Przygotuj: laskę glebową lub łopatę, czysty worek strunowy, reklamówkę albo pojemnik na żywność, niezmywalny pisak lub kartkę z taśmą, jednorazowe rękawiczki i opcjonalnie wiadro. Nie używaj szklanych naczyń ani papierowych torebek, zwłaszcza przy mokrej glebie.

Poczekaj z poborem:

• po długich, ulewnych opadach, gdy gleba jest przesiąknięta wodą;
• po długiej suszy, gdy gleba jest przesuszona;
• przez 2-3 tygodnie po nawożeniu lub wapnowaniu;
• w miejscach, gdzie leżał obornik, wapno lub inny nawóz;
• gdy uprawa kwitnie lub owocuje: stan odżywienia rośliny w trakcie sezonu lepiej pokaże badanie liści.

• Próbkę włóż do szczelnie zamkniętego opakowania z tworzywa i opisz je numerem próbki (pisakiem albo przyklejoną kartką).
• W paczce próbka nie może się przesuwać. Formularz dołącz do paczki albo wyślij na adres laboratorium@agrosmartlab.com.
• Kilka próbek, także na różne pakiety, opisujesz na jednym formularzu. Gdy jedna próbka ma przejść dwa pakiety, w rubryce zakresu wpisz np. „1 + 6”.
• Próbkę dostarcz jak najszybciej. Jeśli musi poczekać kilka dni, trzymaj ją w ok. 4°C, w ciemnym, suchym i nieprzewiewnym miejscu, żeby nie wyschła.

• Badanie zaczynamy po przyjęciu próbki. Pakiet 5 trwa 3-15 dni roboczych; w szczycie sezonu i przy dużej liczbie próbek termin może się wydłużyć.
• Sprawozdanie wysyłamy na adres e-mail z formularza. Możesz je też odebrać osobiście w laboratorium.
• W sklepie płacisz online: kartą, BLIK-iem, Google Pay albo przez PayU, Przelewy24 lub Autopay.

Źródło: „Metodyka badań gleb pod nawożenie”, wersja 1.01 (PDF).

Metoda ogrodnicza-uniwersalna należy do najczęściej stosowanych w Polsce przy ocenie gleby pod nawożenie. Glebę ekstrahuje się łagodnym odczynnikiem, który wydobywa składniki rozpuszczone w roztworze glebowym, w związkach rozpuszczalnych i słabo związane w kompleksie sorpcyjnym. To pula, którą korzenie pobierają w pierwszej kolejności.

Wynik podajemy na objętość gleby, w mg/dm³. Metoda powstała dla warzyw, roślin ozdobnych i jagodowych, a dziś służy też do oceny gleb pod sady, zboża i inne uprawy rolnicze.

To metoda Lindsaya w modyfikacji Nowosielskiego, popularna w Polsce przy ocenie gleb pod uprawy ogrodnicze. Odczynnik chelatujący wydobywa z gleby żelazo, mangan, cynk i miedź w formach dostępnych: tych, które roślina pobiera od razu, i tych, które staną się przyswajalne po niewielkich przemianach w glebie.

Wynik podajemy w mg/dm³, tak jak makroelementy. Klasę zasobności laboratorium ustala z zakresu polecanego dla większości upraw, a nie dla jednego gatunku.

Metoda Rinkisa obejmuje całą pulę żelaza, manganu, cynku, miedzi i molibdenu, którą roślina może z gleby pobrać: formy łatwo dostępne, formy wymagające niewielkich przemian i zapasowe. Obok metody Nowosielskiego to jedna z metod powszechnie używanych do oceny zasobności gleb w mikroelementy.

Wynik jest w mg/kg suchej masy gleby. Liczby graniczne laboratorium dobiera z uwzględnieniem innych parametrów gleby, dlatego klasa zasobności zależy nie tylko od samego wyniku.

To związki trudno dostępne dla roślin, słabo rozpuszczalne w wodzie i słabych kwasach; zapasową formą fosforu są np. fosforany wapnia. Rośliny uwalniają z nich składniki stopniowo i w dłuższym czasie, a gatunki i odmiany różnią się tą zdolnością. Często pomagają im mikroorganizmy glebowe, które wytwarzają kwasy i enzymy.

Metodę oznaczania zapasów opracowało Agro Smart Lab. Sprawozdanie podaje cztery klasy zapasów: bardzo niską, niską, średnią i wysoką.

Chlorki i sód trafiają do gleby z nawozami albo z wietrzejących minerałów. Rośliny pobierają ich niewiele, więc zostają w glebie i podnoszą zasolenie. W polu część wypłukuje deszcz, a w tunelu i pod osłonami wypłukiwanie jest bardzo ograniczone.

Chlor źle znoszą m.in. drzewa owocowe (jabłoń, grusza), krzewy i rośliny jagodowe (porzeczka, agrest, malina, truskawka) oraz ogórek, papryka i sałata. Zasolenie mierzymy jako EC: wartość poniżej 1,5 mS/cm nie zagraża większości roślin, a powyżej trzeba ograniczyć dawki nawozów mineralnych.

Próchnicę oznaczamy w oparciu o metodę Tiurina, a pomiar wykonujemy techniką FT-IR. Laboratorium wylicza jej zawartość z wyniku węgla organicznego i podaje ją w procentach.

Z zawartości próchnicy laboratorium szacuje, ile azotu mineralnego (kg N/ha) udostępni ona roślinom w okresie wegetacji. To prognoza na cały sezon. Azot mineralny obecny w glebie w dniu poboru to osobne wyniki: N-NO₃ i N-NH₄.

Nierozłożony materiał organiczny zawyża wynik. Świeży torf, włókno kokosowe, kora i zrębki składają się głównie z węgla organicznego, choć próchnicą jeszcze nie są, dlatego gleby z ich dodatkiem nie badamy pod kątem próchnicy.

Wynik porównujemy z liczbami granicznymi dla gatunku: to dolna i górna granica zawartości, przy której roślina ma dobre warunki do plonowania. Liczby pochodzą z doświadczeń polowych różnych instytucji, a laboratorium uzupełniło je o rozmowy z producentami i własne obserwacje.

Wyższa zawartość nie zawsze daje wyższy plon: o plonie decyduje też pogoda, odmiana i agrotechnika.